Bodhisattva’s Six Paramitas

บารมีหกของพระโพธิสัตว์

โดย กุงกา ซังโป ริมโปเช

แปล และเรียบเรียงโดย รศ. ดร. กฤษดาวรรณ หงศ์ลดารมภ์

วันที่ 22 สิงหาคม 2553

ห้อง 105 อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ผู้ ปรารถนาจะฝึกฝนตนบนวิถีพระโพธิสัตว์ มีความจำเป็นจะต้องบ่มเพาะบารมีหก ได้แก่

1. ทาน

2. ศีล

3. ขันติ

4. วิริยะ

5. สมาธิ

6. ปัญญา

บารมี 1-5 เกี่ยวโยงกับสมมติสัจจ์ หรือความจริงที่เรารับรู้ บารมีที่ 6 เกี่ยวกับปรมัติถสัจจ์ หรือความจริงที่ว่าทุกสิ่งทุกอย่างคือศูนยตา

ทานบารมี

มี 3 แบบ :

1. อามิสทาน เป็นการให้ทรัพย์สมบัติหรือสิ่งของ การให้ต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์ของผู้คน ให้ด้วยจิตไม่ตระหนี่ ไม่ให้ของที่เราไม่ต้องการ ไม่ให้อาหารที่เราไม่รับประทานแล้วแก่ผู้อื่น ไม่ให้เพราะหวังชื่อเสียงหรือผลตอบแทนตามมา การให้ที่แท้ต้องไม่มีตัวตนของผู้ให้เกี่ยวข้อง

2. ธรรมทาน ให้ธรรมะเป็นทาน แต่ผู้ให้ต้องเป็นผุ้รู้จริง ไม่สอนธรรมะให้แก่ผู้อืนถ้าผู้สอนไม่รู้จริง

3. การให้ชีวิตเป็นทาน ได้แก่ การปล่อยชีวิตสัตว์ และการให้ที่มีคุณค่าสูงสุดคือ การให้บุคคลที่เรารักแก่ผู้อื่น ดังในเรื่องพระเวสสันดร และการให้ได้แม้แต่ชีวิตของเราเอง ไม่ว่าจะเป็นการให้อย่างไร ต้องทำด้วยเจตนาบริสุทธิ์ เพื่อให้สัตว์ทั้งหลายพ้นทุกข์ เพื่อให้พวกเขาได้เข้าถึงพระสัมมาสัมโพธิญาณ

ศัตรูของการให้ คือ ความตระหนี่ การหวงแหนสิ่งต่างๆไว้กับตัว ผู้ที่มีนิสัยตระหนี่สามารถฝึกการเป็นผู้ให้ด้วยการเอาของในมือขวาให้มือ ซ้าย แล้วมือซ้ายก็ให้มือขวา ให้ตัวเราคุ้นเคยกับการให้

ศีล บารมี

ศีลปาติโมกข์ เป็นที่ปฏิบัติกันในพุทธเถรวาท หัวใจหลัก คือ การละโลก ไม่ยึดติดกับสังสารวัฏ สำหรับศึลของคฤหัสถ์ คือ ศีล 5 ในเถรวาท และการละอกุศลกรรมบถในมหายาน

ศีลโพธิสัตว์ เป็นที่ปฏิบัติกันในพุทธมหายาน หัวใจหลัก คือ การไม่เบียดเบียนสัตว์อื่น ตั้งแต่วันรับศีลไปจนถึงวันตรัสรู้ ผู้ปฏิบัติตั้งจิตจะดำรงชีิวิตอยู่เพื่อทำประโยชน์ให้สัตว์ทั้งหลายและจะไม่ เบียดเบียนชีวิตใดๆ

ศีลตันตระ เป็นที่ปฏิบัติกันเป็นพิเศษในพุทธวัชรยาน หัวใจหลัก คือ การตั้งจิตว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่เราเห็นล้วนแต่เป็นส่วนหนึ่งของพุทธเกษตร ทุกๆชีวิตคือเทพและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ การตั้งจิตเช่นนี้ทำให้เราเห็นคุณค่าของทุกๆชีวิตและแปรเปลี่ยนสิ่งไม่ บริสุทธิ์ให้เป็นสิ่งบริสุทธิ์

**ผู้ปฏิบัติวัชรยาน ถือศีลทั้งสามประเภท

ขันติบารมี

การ ฝึกความอดกลั้น ไม่โกรธผู้ใด แม้มีผู้ยั่วยุให้โกรธ ผู้ฝึกฝนมีความยินดีเพราะผู้นั้นทำให้เขาได้ฝึกขันติบารมี ริมโปเชเล่าว่ามีพระอาจารย์ท่านหนึ่งฝึกขันติบารมีมาประมาณ 5 ปี ไม่เคยมีใครทำให้ท่านโกรธเพราะลูกศิษย์ต่างเคารพเทิดทูนท่าน ผู้อื่นก็ให้ความเคารพท่าน แต่มีวันหนึ่งท่านได้ให้คำแนะนำแก่คนกลุ่มหนึ่งไม่ให้พวกเขามีความโกรธและ คิดเคียดแค้นต่อสู้กับฝ่่ายตรงข้าม ชายคนหนึ่งนับฟังอยู่ ไม่ชอบใจคำแนะนำนั้น เดินเข้ามาตบหน้าท่าน ในชั่วขณะนั้น ท่านไม่มีความโกรธ แต่กลับมีความยินดีที่เขาได้ทำให้ท่านฝึกขันติบารมีสำเร็จ ท่านชื่นชมเขาและลุกขึ้นมากราบเขา สำหรับท่าน เขามีพระคุณไม่ยิ่งหย่อนกว่าพระพุทธเจ้า

มีอีกเรื่องที่ริม โปเชเล่า เมื่อพระอาจารย์อตีศะเดินทางไปทิเบต ท่านพาลูกศิษย์ชาวอินเดียไป 2 คน คนหนึ่งชื่อ ซาราลา เป็นคนดื้อ ชอบโต้เถียงพระอาจารย์ ลูกศิษย์ทิเบตขอร้องให้พระอาจารย์ส่งซาราลาและศิษย์อินเดียอีกคนกลับอินเดีย ไป แต่พระอาจารย์ตอบว่า สองคนนี้อยู่ด้วยเป็นประโยชน์กับท่านมากเพราะทำให้ท่านได้ฝึกขันติบารมี

วิริยะ บารมี

ปราศจากความเพียร การงานทั้งทางโลกและทางธรรมจะไม่มีวันสำเร็จ ริมโปเชให้ข้อคิดว่า ถ้าเราคิดว่า การงานนี้ใหญ่โต จะไม่มีวันทำสำเร็จ เราก็จะไม่มีวันทำสำเร็จ อย่างไรก็ตาม ในการฝึกฝนแบบพระโพธิสัตว์ เราต้องมีปณิธานบริสุทธิ์ จะปฏิบัติธรรมและประกอบการงานเพื่อประโยชน์ของสัตว์ทั้งหลาย และมีความปีติยินดีที่ถ้าทำการงานนั้น ถ้าปณิธานไม่มีอัตตาของเราเข้าไปเกี่ยวข้อง เราก็ได้บ่มเพาะวิริยะบารมีแบบพระโพธิสัตว์อย่างแท้จริง บารมีข้ออื่นอาศัยวิริยะบารมีเป็นพื้นฐาน

สมาธิบารมี

หมั่น ภาวนาและสวดมนตร์เพื่อทำให้จิตเป็นสมาธิ

ปัญญาบารมี

ปัญญา ในที่นี้คือปัญญาในการเข้าใจสภาวะเดิมแท้ของสรรพสิ่ง (ธรรมตา) ปัญญามี 3 แบบ:

1. ปัญญาที่เกิดจากการฟัง

2. ปัญญาที่เกิดจากการคิด

3. ปัญญาที่เกิดจากสมาธิ

ปัญญาที่ 1 และ 2 เป็นพื้นฐานของปัญญาที่ 3 ท่านสาเกีย บัณฑิต กล่าวไว้ว่า หากปราศจากปัญญาสองข้อแรก ก็เปรียบเสมือนผู้ฝึกฝนที่ไม่มีมือมีแขนพยายามปีนภูเขา

Advertisements

Author: Krisadawan Metavikul (Kalsang Dawa)

Dharma teacher, founder and president of the Thousand Stars Foundation, promoting Tibetan wisdom, engaging in charity work.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s