ในเดือนกุมภาพันธ์ 2549 พระสถูปพุทธเพินแห่งแรกของโลกตะวันตกก็ได้รับการสมโภชขึ้น รอยยิ้มของผู้มาร่วมงาน วินาทีที่ริบบิ้นได้ถูกตัด ควันไฟจากการถวายซัง ทำให้พวกเราแม้จะไม่ได้มีส่วนร่วมในเหตุการณ์นั้นกลับสัมผัสได้ถึงความสุข ความเบิกบาน และความหวังสำหรับอนาคต ขอแสดงมุทิตาจิตต่อพระอาจารย์เท็นซิน นัมเกียล (ผู้ก่อตั้งสถาบันลิกมินชา) และทุกท่านที่มีส่วนร่วมในการสร้างพระสถูปองค์นี้…นับเป็นความงอกงามทางจิตวิญญาณโดยแท้แม้ว่าพุทธเพินจะผ่านอคติต่างๆนานับประการหลายศตวรรษ มาวันนี้นิกายโบราณอันเป็นรากเหง้าโดยแท้ของศาสนาและวัฒนธรรมของทิเบตกำลังเติบโตและได้กลายมาเป็นวิถีการปฏิบัติสำคัญที่ทั่วโลกกำลังจับตามอง ด้วยการปฏิบัติที่เข้มข้น การสืบสานภูมิปัญญาอย่างเคร่งครัดจากครูสู่ศิษย์ ด้วยความสมบูรณ์แบบของคำสอนที่ประสานวิถีแห่งพระสูตร ตันตระ และซกเช็นเข้าด้วยกัน http://www.youtube.com/watch?v=80ZhRX4b-uM “พระสถูปประกอบด้วยส่วนที่แสดงธาตุทั้ง 5 พรหมวิหาร 4 และหนทางแห่งการตรัสรู้ที่เรียกว่า ภูมิ 10 การสร้างพระสถูปเป็นการแสดงขั้นตอนของการตรัสรู้ธรรม ในทิเบต จะมีการสร้างพระสถูปในบริเวณที่เกิดความขัดแย้ง ภัยพิบัติ ความรุนแรง ความไม่สงบ ข้าพเจ้าตั้งจิตอธิษฐานให้พระสถูปองค์นี้นำมาซึ่งสันติภาพและสันติสุขของชาวเม็กซิโก” เกเช เท็นซิน วังเกียล ริมโปเช http://www.youtube.com/watch?v=viM1MvPzw48&feature=related

ทงเลน การปฏิบัติธรรมแบบทิเบตที่พิเศษตรงที่สวนทางกับการหายใจหลักของเรา โดยปกติเวลาเราหายใจ เราไม่ได้สนใจลมหายใจมากนัก หรือแม้สนใจ เราก็ไม่ได้คิดถึงผู้อื่นขณะหายใจ ทงเลนเป็นการหายใจแบบสวนกระแส ด้วยการผ่อนลมออกแผ่ความสุขและความดีงามให้แก่ผู้อื่น ตั้งจิตว่าผู้อื่นได้รับพลังเมตตาที่เราส่งไปให้และเขามีความเบิกบานยินดี หายใจเข้าน้อมรับความทุกข์ของเขามาอยู่ที่ตัวเรา ตั้งจิตว่าความทุกข์ของพวกเขาหมดสิ้นไป การปฏิบัตินี้มีพื้นฐานอยู่ที่โพธิจิต ซึ่งหมายถึงจิตที่คิดจะยังประโยชน์ต่อสัตว์โลก จิตที่ปรารถนาให้สรรพสัตว์เข้าถึงการหลุดพ้น ความทุกข์ของผู้อื่นจะไม่สามารถทำร้ายเราได้เพราะความกรุณาในจิตใจของเราจะเป็นเกราะกำบัง ความทุกข์ที่เรารับเข้ามาจะแปรสภาพไปกลายเป็นความสุข ผู้ที่หมั่นทำทงเลนอยู่เสมอจึงเป็นผู้ที่เปี่ยมไปด้วยความสุข…ก่อนทำทงเลน จะมีวิธีนำลมไม่ดีในร่างกายออกไปก่อน ฝึกกักลมไว้บริเวณสะดือ แล้วจึงส่งและรับความสุขและความทุกข์ผ่านลมหายใจ…ในยุคสมัยของเราที่ความเห็นแก่ตัวได้บั่นทอนทุกสิ่งทุกอย่าง ได้กลายเป็นสาเหตุของสารพิษในผักผลไม้ ในแม่น้ำลำธาร ขอเชิญชวนให้พวกเรากล้าที่จะสวนกระแส กล้าที่จะหายใจที่แตกต่างเพื่อสร้างโลกของเราใหม่ นี่คือวิธีการบำบัดรักษาที่ทรงพลังและวิธีเยียวยาจักรวาลที่ไม่ต้องเสียเงินแม้บาทเดียว

สิ่งสำคัญคือ การเข้าใจว่าจิตของเรายึดกายเป็นฐาน สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ข้างนอกเรา ไม่ได้อยู่ที่บุคคลที่เราชอบหรือไม่ชอบ แต่มันอยู่ที่ข้างในของเราเอง แล้วดูว่ากายนี้ สิ่งสำคัญคืออะไร คือกาย วาจา ใจ แล้วกาย วาจา ใจ มีสิ่งใดควรกระทำ กายมีหลักปฏิบัติที่ไม่ควรทำอยู่สามอย่าง วาจามีหลักปฏิบัติที่ไม่ควรทำอยู่สี่อย่าง และใจมีหลักปฏิบัติที่ไม่ควรทำอยู่สามอย่าง เมื่อเราเข้าใจประเด็นเหล่านี้และ เราปฏิบัติละเว้นอกุศลกรรม ทำแต่กุศลกรรม เมื่อเป็นแบบนี้ จิตของเราจะอยู่ในระดับที่สูง ขึ้นไปเรื่อยๆ เช่นเดียวกับการละอกุศลกรรม ทางกาย เรื่องกา่รไม่ฆ่าสัตว์ การไม่ลักขโมย การละอกุศลกรรมทางวาจาก็เช่นกัน ถ้าเรา ให้ร้ายผู้ใด ดุด่าว่ากล่าวผู้ใด มันจะทำให้ ความโกรธเกิดขึ้นในตัวเราและตัวผู้ที่เราไป ดุด่าว่าเขา เขาก็ต้องไม่พอใจ ใจเราก็ไม่เป็นสุข ใจเขาก็ไม่เป็นสุข ไม่ใช่ว่าใจเราไม่เป็นสุขฝ่ายเดียว การละอกุศลทางจิต ไม่คิดอยากได้ของผู้ใด ไม่คิดอยากทำร้ายผู้ใด ไม่คิดหลงผิด ถ้าเราละสามอย่างนี้ได้ จิตเราจะมีความสุขอยู่เป็นนิจสิน เวลาเราเห็นคนนั่งสมาธิ ดูภายนอกเหมือนเขานั่ง ได้สงบนิ่ง แต่เราไม่รู้ว่าใจข้างในเขาเป็นอย่างไร ใจเขาอาจจะไปตามที่ต่างๆที่นึกถึง ไปทุกหนทุกแห่ง ไปนึกถึงญาติ นึกถึงครอบครัว ไปนึกนู่นที่นั่นตลอดเวลา นั่นไม่ใช่การนั่งสมาธิที่ดี แม้ว่าดูภายนอกจะสงบนิ่ง [...]

ริงกุ ทุลกุ ริมโปเชสอนคัมภีร์คลาสสิคของพระพุทธศาสนามหายาน “โพธิจรรยาวตาร” รจนาโดยท่านศานติเทวะ นักปราชญ์และโยคีชาวอินเดียในศตวรรษที่ 8 คัมภีร์นี้เป็นคู่มือของผู้ปรารถนาที่จะดำรงชีวิตบนวิถีพระโพธิสัตว์ ไม่ว่าริมโปเชจะอยู่ที่ใด ท่านจะอัดเสียงคำ สอนให้ลูกศิษย์ซึ่งเป็นใครก็ตามที่ปรารถนาจะศึกษาคัมภีร์ทางอินเทอร์เน็ต โดยคำสอนของท่านจะใช้อรรถกถาของท่านเคนโบ กุนปัลในศตวรรษที่ 19 ซึ่งเป็นศิษย์ของพระอาจารย์ปัลทรูริมโปเช ท่านเคนโป กุนปัลศึกษาคัมภีร์นี้กับปัลทรู ริมโปเชถึง 40 ครั้งจึงมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง นับเป็นโอกาสอันดียิ่งที่ริมโปเชได้ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่สอนคัมภีร์นี้ให้ แก่ผู้สนใจวิถีพระโพธิสัตว์…สามารถตามอ่านได้ใน http://www.youtube.com/watch?v=0U8Av9WmFHk อดีตเจ้าชายผู้เสด็จหนีจากพิธีราชาภิเษก กลายมาเป็นพระภิกษุในมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงของอินเดียโบราณที่ชื่อว่า นาลันทา แต่ในระหว่างที่พำนักอยู่ที่นาลันทา ท่านได้ชื่อว่าเป็นพระที่เกียจคร้านที่สุด ได้แต่กิน นอน และขับถ่ายเท่านั้น จนพระภิกษุในมหาวิทยาลัยต้องการขับไล่ท่าน จึงได้คิดอุบายให้ท่านแสดงธรรมต่อหน้าสาธารณชนจำนวนมาก ด้วยคิดว่าเมื่อแสดงไม่ได้ ท่านจะได้จากไป แต่ตรงกันข้าม ศานติเทวะแสดงธรรมลึกซึ้งจากใจในหัวข้อ “โพธิจรรยาวตาร” โดยที่ไม่มีใครเคยได้สดับฟังมาก่อน ขณะแสดงธรรม หลายคนเห็นว่าเบื้องหน้าของท่านมีพระมัญชุศรี พระโพธิสัตว์แห่งปัญญาประทับอยู่ และเมื่อแสดงจนถึงบทที่ 9 ว่าด้วยปัญญา ท่านศานติเทวะกับพระมัญชุศรีในเบื้องหน้าของท่านก็ลอยขึ้นไปจากธรรมมาศน์ ลอยขึ้นจนหายไปจากโลกนี้…

บางส่วนจาก “วิถีแห่งซกเช็น” หนังสือสายธารเล่มที่ 5 (อยู่ในระหว่างจัดทำโดยมูลนิธิพันดารา) พระอาจารย์ลาตรี ญีมา ทรักปา ริมโปเช (Excerpts from “The Way of Dzogchen” by Latri Nyima Dakpa Rinpoche) หนทางแห่งการฝึกตน ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่อาตมาสอนซกเช็นอย่างจริงจังในประเทศไทย ในช่วงเวลาสี่วันที่เราจะอยู่ด้วยกันนี้ อาตมาจะบรรยายแนวคิดสำคัญของซกเช็นและจะแนะนำวิธีการภาวนา แต่ก่อนที่เราจะทำความเข้าใจว่าซกเช็นคืออะไร มีวิธีปฏิบัติอย่างไร เราต้องเห็นภาพรวมของพระพุทธศาสนาในทิเบตก่อน การสอนพระธรรมในวัชรยานโดยปกติมีสามหนทาง หนทางแรกคือ “พระสูตร” (Sutra) เน้นการศึกษาพระสูตรซึ่งเป็นคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในทิเบตผู้ที่ศึกษาสายนี้ส่วนใหญ่จะเป็นนักบวชซึ่งไม่เพียงแต่อ่านพระสูตรแต่ยังท่องจำเนื้อความในพระสูตร คนทั่วไปไม่ค่อยได้มีโอกาสศึกษาพระสูตรเท่าไรนัก ผู้ที่ศึกษาปฏิบัติตามแนวนี้จะเน้นการละโลก (renunciation) ด้วยเหตุนี้ แนวนี้จึงเป็นหนทางหลักในการปฏิบัติธรรมของนักบวช แล้วทำไมเราถึงต้องไปบวช นั่นเป็นเพราะเราไม่ต้องการยึดติดกับโลก ไม่ต้องการยึดติดกับครอบครัว ปัจจุบันวัดในทิเบตทำหน้าที่สองอย่าง อย่างแรกคือเป็นสถานที่ให้ผู้คนปฏิบัติธรรมจนเข้าถึงการหลุดพ้น สามารถละโลกได้ อย่างที่สองคือเป็นสถานที่เพื่อการศึกษาเล่าเรียน บางคนมาอยู่วัดเพียงเพื่อมาบวชเรียนแต่ไม่ได้มีปณิธานเพื่อการหลุดพ้น แต่ไม่ว่าจะด้วยปณิธานใด นักบวชจะต้องศึกษาพระสูตรเป็นสำคัญ หนทางในการศึกษาพระธรรมแบบที่สองเรียกว่า “ตันตระ” (Tantra) เป็นการตั้งปณิธานที่จะดำรงอยู่ในโลก ไม่ละโลก ตั้งใจเปลี่ยนโลกให้เป็นพุทธเกษตร ซึ่งเป็นสวรรค์ของพระพุทธเจ้า [...]

“ปราศจากผู้ชี้นำหนทาง ก็ปราศจากการบรรลุธรรม” (ชาซา ริมโปเช) ด้วยเหตุนี้ คุรุจึงเป็นที่สุดของชีวิต “Without a guide, there will be no realization.” (Shadza Rinpoche). Therefore, the teacher is everything in life.

“ตัวตน” มิใช่สภาวะจริงแท้ มิใช่ “หญิง” มิใช่ “ชาย” เป็นสิ่งไร้การยึดติดโดยสมบูรณ์ แล้วเราจะเรียกสภาวะนี้ว่า “ตัวฉัน” ได้อย่างไร ในทุกปรากฏการณ์อันปราศจากอุปาทาน ไม่มีการรับรู้ว่าเป็น “หญิง” หรือ “ชาย” เพื่อให้ผู้ตกอยู่ในบ่วงแห่งตัณหาได้เข้าถึง จึงมีการสอนให้เห็นเป็น “หญิง” และ “ชาย” นาคารชุน อ้างใน ลมหายใจอบอุ่นแห่งฑากินี (Dakini’s Warm Breath by Judith Simmer-Brown) กฤษดาวรรณ หงศ์ลดารมภ์/ แปล รูปประกอบ : บัณเฑาะว์ กลองมือทิเบต มีสองด้าน แสดงถึงสัจธรรมทั้งสองที่อยู่คู่กัน สมมติสัจและปรมัตถสัจ